Nowe!

Epokowe wynalazki, które wymyślili Polacy

1 / 2

Nasi rodacy mają bardzo duży wkład w rozwój cywilizacyjny ludzkości. Na przestrzeni wieków Polacy byli inicjatorami wielu nowatorskich projektów, a ich pomysłowość często decydowała o epokowych momentach dla wielu dziedzin. Lista wynalazków, które istnieją dzięki wyobraźni polskich wynalazców, jest naprawdę imponująca. Niestety w podręcznikach do historii temat patentów naszych rodaków ogranicza się zwykle do Marii Skłodowskiej-Curie i Ignacego Łukasiewicza. Poniżej lista odkryć Polaków, o których nie usłyszycie w szkole.

#1 Kamizelka kuloodporna

Na pomysł kamizelki ochraniającej korpus przed pociskami z broni palnej wpadli Jan Szczepanik i Kazimierz Żegleń. Ten pierwszy publicznie testował swój wynalazek, aby jednoznacznie pokazać jego niezawodność. Pierwsze kamizelki kuloodporne były uszyte z jedwabiu i weszły do powszechnego użycia na początku XX wieku. Potencjał tego wynalazku docenili amerykańscy gangsterzy, którzy od początku używali go w “pracy”, czasami modyfikując dla własnych potrzeb. Wkrótce po odkryciu pojawiły się pociski zdolne przebijać materiał ochronny, więc konieczne były kolejne udoskonalenia. Nowoczesne kamizelki są produkowane zupełnie inaczej niż pierwotne egzemplarze, ale to nasi rodacy pierwsi opracowali pomysł ubrania chroniącego człowieka przed kulami.

Pierwsza kamizelka kuloodporna testy

Foto. wikipedia.org

Pierwsza kamizelka kuloodporna Jan Szczepanik

Test pierwszej kamizelki kuloodpornej w Krakowie. Jan Szczepanik strzela do służącego. Foto. wikipedia.org

Pierwsza kamizelka kuloodporna

Jeden z pracowników J. Szczepanka strzela do służącego w kamizelce kuloodpornej. Foto. wikipedia.org



#2 Projektor filmowy

Pionierem w konstrukcji aparatów kinematograficznych oraz kamer filmowych był polski przedsiębiorca, operator filmowy i reżyser – Kazimierz Prószyński. Polak pod koniec XIX wieku wynalazł urządzenie nazwane pleografem, które posiadało wszystkie funkcje aparatu do rejestracji i odtwarzania filmów. Prószyński uzyskał patent na swoje urządzenie w 1894 roku, czyli rok przed opatentowaniem przez francuskich braci Lumiere kinematografu. W późniejszych latach był autorem jeszcze kilku epokowych wynalazków, a jego prace nad prototypem audiobooków przerwało aresztowanie i śmierć w obozie koncentracyjnym.

Kazimierz Prószyński pleograf

“Ślizgawka w Ogrodzie Saskim”, kadry z filmu Kazimierza Prószyńskiego, ok. 1894. Foto. wikipedia.org

Kazimierz Prószyński

Kazimierz Prószyński, Foto. wikipedia.org

Kazimierz Prószyński biopleograf

Demonstracja biopleografu. Foto. wikipedia.org



#3 Krótkofalówka

Wynalazcą pierwszego walkie-talkie był Henryk Magnuski, który pracował dla amerykańskiego koncernu Motorola. Polski inżynier wyjechał do USA w 1939 roku. Wybuch wojny uniemożliwił mu powrót do kraju, więc zaczął prace przy projekcie systemu łączności dla amerykańskiej armii. Wkrótce potem powstało urządzenie SCR-300, które uważa się za pierwszą na świecie krótkofalówkę. Później urządzenie było wielokrotnie modyfikowane i zmniejszano jego rozmiar.

SCR-300

Pierwszy model SCR-300. Foto. wikipedia.org

Udoskonalony model o nazwie SCR-536

Udoskonalony model o nazwie SCR-536. Foto. wikipedia.org

Henryk Magnuski

Henryk Magnuski. Foto. wikipedia.org



#4 Świetlówka

Pierwsze prace nad zbudowaniem lampy fluorescencyjnej zaczęły się w latach 30. XX wieku. Badania prowadzili wybitni fizycy pod kierownictwem Stefana Pieńkowskiego. Nowatorskie pomysły naszego rodaka wykorzystał Arthur Compton z General Electric, który w 1939 roku zaprezentował pierwszy seryjny zestaw świetlówek na wystawie w Nowym Jorku. Większość używanych obecnie świetlówek zachowała swój charakterystyczny kształt, nadany przez polskiego wynalazcę.

Zasada działania magnetycznego układu stabilizacyjno-zapłonowego
By Vladimír Košina (H.Seldon) – own work, Domena publiczna, Link

Stefan Pieńkowski

Stefan Pieńkowski. Foto. wikipedia.org

Różne rodzaje świetlówek.

Foto. wikipedia.org



#5 Hologram

Ekscentrycznego fizyka Mieczysława Wolfke uważa się za pioniera holografii i wynalazcę prototypu telewizora. O genialności polskiego naukowca świadczy to, że już w wieku 17 lat opracował Telektroskop – urządzenie pozwalające na przesyłanie obrazów za pomocą fal elektromagnetycznych. Dzięki jego nowatorskim pomysłom, 25 lat później udało się zbudować pierwszy telewizor. Teorie Polaka stanowiły inspirację dla wielu wynalazców z zakresu fizyki i holografii. Mieczysław Wolfke był także znany ze swoich kontaktów z ruchami wolnomularstwa i ekscentrycznego stylu bycia.

Mieczysław Wolfke

Foto. NAC

Mieczysław Wolfke

Foto. if.pw.edu.pl

Telektroskop Mieczysław Wolfke

Projekt pierwszego Telektroskopu



#6 Ręczny wykrywacz min

Wynalazek oficera Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie bezsprzecznie przyczynił się do zwycięstwa aliantów. Józef Kosacki zrzekł się praw do patentu na opracowane urządzenie, które było używane przez armie na całym świecie, aż do lat 90 ubiegłego stulecia. Inspiracją do opracowania wykrywacza był wypadek widziany przez por. Kosackiego w 1941 roku, kiedy to oddział 14 pułku ułanów 10 Brygady Kawalerii Pancernej wpadł na miny przeciwdesantowe. “Polish Mine Detector” po raz pierwszy został wykorzystany w II bitwie pod El Alamein, gdzie przechylił szalę zwycięstwa na korzyść zachodniej koalicji. Później wielokrotnie znajdował zastosowanie w walkach w Europie i Afryce.

Józef Kosacki

Foto. Google

Polish Mine Detector

Pierwszy prototyp, fabryczna produkcja z 1943 roku i praktyczne wykorzystanie na pustyniach Afryki. Foto. regton-detectors.com

Polish Mine Detector, polski wykrywacz min

Foto. regton-detectors.com



#7 Wycieraczki samochodowe i resory

Józef Hofmann oprócz tych dwóch epokowych wynalazków, opatentował jeszcze ponad 60 równie innowacyjnych rozwiązań. Wśród pomysłów polskiego pianisty znajduje się między innymi system będący dalekim przodkiem nawigacji GPS. Odkrywca opatentował również spinacze do papieru i udoskonalił proces nauki gry na fortepianie. Jego geniusz objawił się już w wieku dziecięcym, a nowatorskie wynalazki zapewniły mu światową sławę.

Józef Hofmann pianista

Józef Hofmann, Foto. The Granger Collection / Forum

Józef Hofmann wynalazca

Józef Hofmann, Foto. The International Piano Archives, University of Maryland

Józef Hofmann wynalazki

Foto. The International Piano Archives, University of Maryland



#8 Make Up

Kojarzycie markę Max Factor? Założył ją Polak – Maksymilian Faktorowicz (Michaił Faktor), który zaczął produkować produkty pielęgnacyjne w tubkach i wymyślił słowo „make up”. Przedsiębiorca urodził się w biednej wielodzietnej rodzinie żydowskiej, a swój talent rozwijał już w wieku 14 lat, kiedy zaczął pracę w drogerii. W 1929 otrzymał Oscara za charakteryzację, jednak jego największym sukcesem było przygotowanie Borisa Karloffa do roli potwora stworzonego przez Frankensteina.

Maksymilian Faktorowicz (Max Factor)

Foto. Mary Evans Picture Library/East News

Maksymilian Faktorowicz

Foto. NAC

Max Factor pierwszy sklep

Foto. wikipedia.org



3 komentarze

Skomentuj