fot. materiał partnera

Specjalne potrzeby żywieniowe

Starsze psy wymagają szczególnej uwagi jeśli chodzi o ich dietę. Ponieważ metabolizm zwalnia, pies potrzebuje mniej kalorii, aby utrzymać odpowiednią wagę ciała. Zbyt wiele kalorii może prowadzić do nadwagi lub otyłości, co z kolei zwiększa ryzyko wystąpienia chorób, takich jak problemy z sercem czy stawy. Z wiekiem mogą pojawić się także choroby nerek, problemy z zębami czy stawami lub problemy trawienne. Należy wtedy zadbać o odpowiednie składniki. Odżywcza dieta i wykorzystanie odpowiedniej karmy, takiej jak karma Pokusa, pozwala psu zachować zdrowie w tych konkretnych obszarów.

Należy również pamiętać o różnorodności oraz odpowiedniej ilości składników odżywczych i minerałów. Białko jest niezbędne do utrzymania masy mięśniowej. Ważne jest wybieranie wysokiej jakości, łatwo przyswajalnych białek. Kolejnym ważnym źródłem energii są tłuszcze, które wspierają także zdrową skórę i sierść oraz funkcjonowanie mózgu. Trzeba zwrócić uwagę na ich rodzaj. Zaleca się ograniczenie tłuszczów nasyconych i trans, a zamiast tego skupienie się na zdrowych tłuszczach, na przykład z rodziny Omega-3, które oferuje karma Pokusa z łososiem. Węglowodany dostarczają psu energii, jednak ich ilość i rodzaj muszą być dostosowane do potrzeb. Jeśli są one proste, takie jak cukier, mogą prowadzić do nadwagi i innych problemów zdrowotnych. Zamiast tego warto wybierać pełnoziarniste produkty zbożowe, które zapewniają długotrwałą energię. Najważniejsze jest, aby dieta była zbilansowana i dostarczała psu wszystkich niezbędnych składników w odpowiednich proporcjach. Konsultacja z weterynarzem jest najlepszym sposobem, aby dowiedzieć się, jak powinien odżywiać się nasz pies, aby przeżył długie i szczęśliwe życie.

Praktyczne wskazówki dotyczące karmienia starszych psów

Karmienie starszych psów może być wyzwaniem, ale istnieje wiele porad, które mogą pomóc zapewnić im zdrowie. Oto kilka z nich:

• Monitoruj wagę i aktywność fizyczną – pozwoli ci to ocenić, czy dieta jest odpowiednio zbilansowana i dostarcza psu niezbędnych składników odżywczych. Nadmierne przybieranie na wadze lub utrata masy ciała mogą być sygnałem, że ta kwestia wymaga dostosowania.
• Wybierz odpowiednią karmę – Istnieje wiele specjalnie opracowanych karm, takich jak karma Pokusa, które zawierają odpowiednią ilość składników odżywczych dostosowaną do wieku. Zwróć uwagę na skład, preferując produkty zawierające wysokiej jakości białko, zdrowe tłuszcze i węglowodany złożone.
• Zadbaj o higienę jamy ustnej – starsze psy mogą być bardziej podatne na problemy z zębami i dziąsłami. Wybieraj karmy, które wspierają ich zdrowie, a także regularnie czyść zęby psa i zapewnij mu odpowiednie zabawki do żucia.

Artykuł Jak najlepiej karmić starsze psy? pochodzi z serwisu Zalajkowane.pl.

fot. pixabay.com

Współczesne dinozaury

Żółwie są jedną z najstarszych grup zwierząt na Ziemi – przetrwały masowe wymieranie dinozaurów i istnieją na naszej planecie od około 200 milionów lat.

Co jedzą żółwie?

To, co żółw je, zależy od środowiska, w którym żyje. Żółwie lądowe będą przeżuwać chrząszcze, owoce i trawę, podczas gdy żółwie morskie pożerają wszystko, od glonów po kalmary i meduzy. Niektóre gatunki żółwie są mięsożercami, podczas gdy inne roślinożercami. Zdarzają się sytuacje, gdy żółwie za młodu są mięsożercami, ale w miarę dojrzewania zjadają więcej roślin.

Żółwie w Polsce

Jedynym naturalnie występującym żółwiem w Polsce jest żółw błotny. Gady te zamieszkują niewielkie, zarastające jeziora, bagna, trudno dostępne starorzecza, leśne oczka wodne oraz wolno płynące rzeczki, które porośnięte są gęstą roślinnością. Żółwie błotne polują w wodzie, żywią się owadami i ich larwami, ślimakami, kijankami, żabami, a nawet małymi rybami. Większość czasu spędzają w wodzie (pod jej powierzchnią mogą przebywać nawet do 60 minut), gdzie również zimują zagrzebane w mule na dnie (przez +- 5 miesięcy). Żółwie błotne mogą żyć na wolności nawet kilkadziesiąt lat, jednak jest to obecnie gatunek bardzo wysokiego ryzyka, zagrożony wyginięciem.

fot. wikipedia

Czy żółw może wyjść ze swojej skorupy?

Żółwie można łatwo rozpoznać po ich skorupie, która nazywa się karapaks. Ta wyjątkowo wytrzymała osłona działa jak tarcza chroniąca je przed drapieżnikami. Niektóre gatunki żółwi mogą nawet schować głowę do skorupy, aby zapewnić sobie dodatkową ochronę! Skorupa żółwia rośnie razem z nim i połączona jest z jego szkieletem – oznacza to, że wbrew powszechnemu przekonaniu żółw nie może wyjść ze skorupy.

Żółwie z Galapagos

To chyba jedne z najbardziej znanych żółwi na świecie. Ich naukowa nazwa to żółw słoniowy (Chelonoidis niger) i wzięła się chyba od ich ogromnych rozmiarów – największy zaobserwowany osobnik ważył 400kg i mierzył 1,87 metra! Żółwie z Galapagos są roślinożercami – nie pogardzą trawą, kwiatami, owocami, czy nawet kaktusami.

To bardzo długowieczne gady, które w sprzyjających warunkach mogą przeżyć ponad 200 lat. Jednym z przedstawicieli tego gatunku był żółw o imieniu Tu’i Malila, podarowany królowi Tonga przez słynnego żeglarza, odkrywcę i astronoma – kapitana J. Cooka ok. 1777 roku. Żółw ten zmarł w 1965 roku, a jego wiek oszacowano wówczas na około 188 lat.

Żółwie skórzaste – największe żółwie na świecie

Żółwie tego gatunku mają największy zasięg spośród gadów żyjących obecnie na świecie. Występują we wszystkich tropikalnych oceanach, w Morzu Śródziemnym, a także w wodach o niższej temperaturze, w pobliżu: Nowej Fundlandii, Islandii, Norwegii i Alaski. Imponujący jest również ich rozmiar, dzięki czemu to właśnie żółwie skórzaste są największymi żółwiami na świecie – osiągają średnio 1-2 metry długości i ważą średnio 300-400 kg!

Największy zaobserwowany osobnik ważył 916kg („żółw z Harlech”). Żółwie skórzaste praktycznie całe swoje życie spędzają w wodzie i świetnie nurkują, regularnie schodząc na głębokość poniżej 300 metrów, a czasami w poszukiwaniu meduz schodzą nawet na głębokość 1200 metrów.

Żółw skórzasty // fot. wikipedia, domena publiczna

Żółwie plamiste – najmniejsze żółwie na świecie

Najmniejszym przedstawicielem gatunku żółwi są natomiast żółwie plamiste występujące w południowej Afryce. Osiągają zaledwie 6-8 cm długości, przy wadze 95–160 g.

fot. Abu_Shawka via wikipedia, CC BY-SA 3.0, Link

Czy żółwie mają zęby?

Może to być zaskakujące, ale żółwie nie mają zębów! W jaki sposób gryzą zatem pokarm? Otóż natura wyposażyła je w tzw. rogowe listwy na krawędziach szczęki i żuchwy, które są bardzo ostre. U żółwi mięsożernych działają jak nożyce, natomiast u żółwi żywiących się roślinami zewnętrzne krawędzie są ząbkowane, dzięki czemu mogą odgrzać nawet twarde, zdrewniałe części roślin. Co ciekawe listwy rogowe zbudowane są z keratyny – tej samej, z której zbudowane są Twoje paznokcie.

Jak żółwie słyszą?

Żółwie nie mają „uszu zewnętrznych”, które wystawałyby na zewnątrz czaszki. Mają jednak „uszy wewnętrzne”, które pokryte są specjalną membraną, dzięki czemu odbierają niskie tony między 100 a 700 Hz. Przeważnie są to drgania i wibracje, na które są bardzo czułe.

Żółwi płacz

Żółwie mogą czasami wyglądać, jakby płakały, ale w rzeczywistości przy wychodzeniu na ląd pozbywają się nadmiaru soli poprzez gruczoł znajdujący się w pobliżu kącika oka. Sól wydalana z tego gruczołu może mieć stężenie soli dwukrotnie większe niż woda morska.

Przetrwają jedynie nieliczni

Szacuje się, że tylko 1 na 1000 piskląt żółwi morskich osiąga wiek dorosły. Wynika to z długiego czasu potrzebnego im na osiągnięcie dojrzałości oraz wielu niebezpieczeństw, na jakie narażone są pisklęta i młode osobniki – od drapieżników po tworzywa sztuczne, które znajdują się w wodach.

Żółwie pokonują ogromne dystanse w wodzie

Żółwie morskie potrafią pokonywać ogromne odległości – najdłuższy znany zapis dotyczy samicy żółwie skórzastego, która przepłynęła prawie 20 000 km w ciągu 647 dni z Indonezji na zachodnie wybrzeże Ameryki. To ponad 30 km dziennie.

Zawsze wracają „do domu”

Samice żółwi morskich wracają na tę samą plażę, na której się wykluły, aby złożyć własne jaja i zakopać je w piasku. Niesamowita zdolność żółwi morskich do nawigacji wynika z ich wrażliwości na ziemskie pola magnetyczne.

Adwaita – żółw, który przeżył 255 lat!

W chwili swojej śmierci w 2006 roku uważano, że Adwaita jest jednym z najdłużej żyjących zwierząt na świecie. Ten samiec żółwia olbrzymiego sporą część swojego życia spędził w ogrodzie zoologicznym w Alipore (Indie), do którego trafił około 1875 roku. Szacuje się, że przyszedł na świat w okolicach 1750 roku i był jednym z czterech żółwi, które otrzymał brytyjski gubernator Robert Clive.

Światowy Dzień Żółwia

Żółwie mają swoje święto 24 maja. Światowy Dzień Żółwia zapoczątkowano w 2000 roku, a od 2009 roku obchodzony jest również w Polsce. Jego celem jest uświadomienie ludziom konieczności ochrony wszystkich gatunków żółwi.

Żółwie są zagrożone wyginięciem

Żółwie w ciągu swojego życia stają w obliczu wielu niebezpieczeństw. W bardzo młodym wieku drapieżniki, takie jak ryby, ptaki, węże żerują na młodych żółwiach. Zmiany klimatyczne i zanieczyszczenia tworzywami sztucznymi zagrażają żółwiom, zarówno młodym jak i dorosłym. Szacuje się, że aż 6 z 7 głównych gatunków żółwi zamieszkujących oceany jest zagrożonych wyginięciem.

Każdy gatunek żółwia składa jaja na lądzie

To może nie wydawać się TAK ciekawe – dopóki nie weźmiesz pod uwagę, że istnieje ponad 300 gatunków żółwi! Oczywiście ich zwyczaje związane z składaniem jaj mogą być nieco inne, ale wszystkie żółwie składają jaja na lądzie. Żółwie rzeczne zazwyczaj składają jaja w pobliżu miejsca zamieszkania, podczas gdy żółwie żyjące na lądzie znajdują wilgotną glebę w lasach lub na bagnach. Jedynie w przypadku, gdy żółwie nie mają innego wyjścia, mogą złożyć jaja w wodzie, ale to tylko w ostateczności.

Żółw jak aligator? Skorpucha sępia

Żółw przypominający nieco aligatora, któremu zawdzięcza swoją angielską nazwę (Alligator snapping turtle) to skorpucha sępia. Wygląda dość groźnie, ma niezwykle potężne szczęki i skorupę, której struktura jest podobna do skóry aligatora. Jego przypominająca sępi dziób szczęka ma siłę nacisku ok. 75 kg/cm² i jest jedną z największych wśród wszystkich kręgowców! Poza niezwykłym wyglądem, ten żyjący w południowo-wschodniej części Stanów Zjednoczonych żółw opanował dość specyficzny sposób zdobywania pożywienia – na języku ma wyrostek (podobny do robaka), którego używa do wabienia ryb. Gdy te podpłynął wystarczająco blisko, żółw zaciska na nich szczęki. Nie pogardzi również ślimakami, czy małżami.

Skorpucha sępia // fot. wikipedia, domena publiczna

Żółwie potrafią spać… pod wodą

Żółwie wodne mogą spowolnić metabolizm, zmniejszyć tętno i zużycie tlenu, a następnie spać pod wodą. Niektóre gatunki mogą spędzić pod powierzchnią nawet od 4 do 6 godzin!

Artykuł Ciekawostki o żółwiach pochodzi z serwisu Zalajkowane.pl.

fot. pixabay

Skąd wzięła się nazwa kangur?

Większość z nas wie jak wyglądają kangury, ale czy kiedykolwiek zastanawiałaś/eś się skąd pochodzi ich nazwa? Otóż jedna z legend głosi, że gdy James Cook dotarł do Australii w 1770 r. miał zapytać lokalnego mieszkańca: „jak nazywa się to dziwne, skaczące zwierzę?” – wskazując przy tym na znanego nam kangura. Aborygen odpowiedział – „gangurru”, co w języku pierwotnych mieszkańców oznaczało: „nie rozumiem Cię” i jest podobne do angielskiej nazwy tych zwierząt, czyli „kangaroo”. I tak o to w 2017 roku w samej Australii oszacowano liczbę kangurów na około 50 milionów. Jest to dwa razy więcej niż liczba jej mieszkańców, dlatego też stał się on symbolem tego kraju.

Gdzie żyją kangury?

Jednym z pierwszych skojarzeń jest Australia. Czy jednak na pewno kangury zamieszkują tylko ten kraj? Zobaczyć je można również w Nowej Gwinei i na sąsiednich wyspach. Nie obce są im zarówno równiny, jak i tropikalne lasy. Dziko żyjące kangury były również widziane w Nowej Zelandii, Szkocji, Niemczech, Anglii i na Hawajach. Występowanie ich na tym obszarze jest spowodowane ucieczką zwierzęcia z hodowli lub zamierzonym wprowadzeniem go na nowy teren. Kangury na wolności żyją nawet do 20 lat, w niewoli nawet o połowę krócej.

Co jedzą kangury?

Kangury to zwierzęta roślinożerne, które nie pogardzą takimi przysmakami jak: trawy, kwiaty, liście, paprocie i mech, a także okazjonalnie owady. Ze względu na swoją dietę mają siekacze (przednie zęby), dzięki którym zjadają trawę blisko ziemi oraz zęby trzonowe, które rozdrabniają trawę. Kangury potrzebują bardzo mało wody do przeżycia i są w stanie przetrwać miesiąc bez picia, gdyż wodę pobierają z wilgotnych roślin.

Kangury drzewne

Kangur na drzewie? Tak to możliwe, nie chodzi jednak o przedstawiciela „prawdziwych” kangurów. Drzewiak, bo tak nazywa się to zwierzę występuje podobnie jak „prawdziwy” kangur w Australii, na Nowej Gwinei i okolicznych wyspach, jednak jest to jego daleki kuzyn (ta sama rodzina i podrodzina, jednak inny rodzaj). Nazwa kangur drzewny jest kalką z angielskiego tree-kangaroos, w języku polskim poprawną nazwą jest drzewiak. Naukowa nazwa to Dendrolagus, co w dosłownym tłumaczeniu oznacza … drzewny zając.

Drzewiak to ssak z podrodziny kangurów (Macropodinae) w obrębie rodziny kangurowatych (Macropodidae) // fot. Postdlf, via wikipedia CC BY-SA 3.0, Link

Czy istnieją białe kangury?

Białe kangury są niezwykle rzadkie, ale widywano je w Australii co najmniej kilkanaście razy. Zjawisko to jest zwykle spowodowane albinizmem (uwarunkowany genetycznie brak lub niedobór pigmentu w organizmie) lub leucyzmem (oznacza brak wszystkich pigmentów w skórze). Naukowcy szacują, że biały kangur może urodzić się zaledwie raz na 50 000 lub 100 000 urodzeń.

fot. Heike Katthagen, www.fruvos.de – via wikipedia, CC BY-SA 2.0 de, Link

Po co kangurowi torba?

Młody kangur, zaraz po urodzeniu kiedy jest jeszcze nagi i ślepy. Nie ma on jeszcze rozwiniętych tylnych nóg, a rozpoznanie lokalizacji umożliwia mu doskonały węch. Wdrapuje się zatem po futrze swojej matki do torby lęgowej, a następnie przysysa się do sutka i zaczyna się proces karmienia. Mały kangur pozostaje w torbie przez około 10 miesięcy. Nawet, kiedy jest już samodzielny lubi do niej wracać, gdyż tam czuje się bezpiecznie. Po opuszczeniu torby kangur nadal żywi się mlekiem matki przez kolejne 9 miesięcy.

Kangury to „nocne marki”

To jedna z ciekawostek o kangurach, które zaskoczyły mnie najbardziej. Niewielka liczba przedstawicieli tego gatunku jest aktywna późnym popołudniem i rano. Zwierzęta te są roślinożerne, a ich uzębienie jest doskonale przystosowane do tego, by przeżuwać pokarm. Pod osłoną nocy udają się na poszukiwanie pożywienia. Dzięki temu, że żywią się roślinnością regulują ilość traw i krzewów na obszarze, który zamieszkują. Kangury potrafią jednak wkroczyć na tereny uprawne i wyrządzić spore szkody rolnikom.

Kangury spożywają posiłki w nietypowej dla zwierząt pozycji siedzącej. Kiedy oskubią odpowiednią ilość trawy podnoszą się i zjadają ją w pozycji wyprostowanej. Po skończonym posiłku kładą się znów na ziemi, prostując przy tym tylne nogi. Jest to pozycja, z której w bardzo krótkim czasie są w stanie się podnieść i uciec w razie zagrożenia.

Jak duże są kangury? Największy kangur na świecie

Jednym z przedstawicieli kangurów jest między innymi kangur olbrzymi (Macropus giganteus) – to jedna nie on, a kangur rudy (Macropus rufus) jest największym kangurem na świecie. Ich samce są wyraźnie większe od samic i mogą ważyć nawet 90 kg. Ich długi, dochodzący do 100 cm ogon robi ogromne wrażenie. Jeszcze większe sprawia ich wielkość – kangur rudy w momencie wyprostowania może mieć nawet 2 metry wzrostu!

Najmniejsze kangury na świecie

Kangurnik (Dorcopsulus) to z kolei najmniejszy kangur na świecie. Należy od do tej samej rodziny (kangurowate) i podrodziny (kangury) co kangury, jednak w ujęciu systematycznym należy do innego plemienia (kangury to plemię Macropodini, zaś kangurnik Dorcopsini). Zwierzęta te występują jedynie w Nowej Gwinei. Osiągają od 31 do 46 cm długości ciała, przy wadze 1,5–3,4 kg. Ich ogon ma od 22 do 40 cm.

Czy kangury boksują?

Tak, coś a’la boks lub kickboxing jest bardzo popularne wśród kangurów wówczas, gdy samce rywalizują ze sobą o samice. Całe zajście wygląda dość zabawnie, jednak niejednokrotnie jedna ze stron wraca z takiego pojedynku z licznymi obrażeniami. Wygrany kangur wiąże się z samicą i zaczyna się proces powiększania kangurzej gromadki.

fot. Dellex via wikipedia, CC BY-SA 3.0, Link

Kangury są szybkie

Kangury nie biegają, lecz skaczą. Są przy tym niezwykle szybkie. Dorosłe osobniki na krótkim dystansie potrafią rozwinąć prędkość nawet do 50/60 km/h! Co ciekawe kangury nie są w stanie chodzić, ani skakać do tyłu.

Kangury potrafią pływać

Kangury potrafią pływać i zwykle robią to, aby przekraczać rzeki lub bronić się i unikać drapieżników. Trzymają głowę nad wodą, aby oddychać i wiosłują za pomocą nóg, które w wodzie poruszają się niezależnie od siebie. Ciekawostką jest fakt, ich ogon służy jako „ster” i „wiosło” podczas pływania.

Jak wysoko skaczą kangury?

Podczas jednego skoku kangury pokonują zazwyczaj do 8 metrów w przód i do 3 metrów wzwyż. Jak podaje Księga rekordów Guinnessa żyjący w niewoli kangur szary przeskoczył raz płot o wysokości 2,44 metra, a żyjący na wolności kangur rudy przeskoczył stos drewna o wysokości 3,1 m!

Mięso z kangura

Kangur był źródłem pożywienia dla rdzennych Australijczyków od dziesiątek tysięcy lat. Mięso kangura ma wysoką zawartość żelaza, białka i niską zawartość tłuszczu (około 2%). Jest bardzo delikatne i w smaku przypomina odrobinę wieprzowinę. Mięso z kangura dostępne jest w sieciach supermarketów, tak powszechnie jak mięso z kurczaka, czy wołowina w Polsce. Szacuje się jednak, że aż 60/70% Australijczyków nie zje mięsa z kangura, ponieważ zwierzę to znajduje się w herbie Australii. Inne powody to wegetarianizm, weganizm lub obawy dotyczące dobrostanu zwierząt.

Mały kangur po urodzeniu

To jedna z najbardziej zaskakujących ciekawostek o kangurach. Wiedzieliście, że mały kangur tuż po urodzeniu ma zaledwie 2,5 cm? To mniej więcej tyle, co średniej wielkości winogrono.

Kolor futra kangurów zależy od lokalizacji

Ciało kangura pokryte jest gęsto sierścią, a osobniki mieszkające bliżej wybrzeża mają futra jaśniejsze niż te, które mieszkają w głębi lądu. Z kolei te, które zamieszkują południową część Australii i Tasmanię mają futro dłuższe, niż przedstawiciele tego gatunku mieszkający w pozostałych regionach.

Kangur znalazł się w herbie Australii

Kangur to jednogłośnie najbardziej rozpoznawalny symbol Australii, dlatego też jego podobizna znalazła się na jej herbie. Zwierzę to widnieje na nim razem z emu. Dlaczego akurat takie połączenie? Otóż zarówno emu, jak i kangur to zwierzęta, które nie chodzą do tyłu. Oryginalny herb zawierał także napis: „zawsze naprzód”, co miało nawiązywać do mieszkańców Australii, którzy zawsze powinni, jako naród iść na przód i nie bać się przeciwności losu.

Sprawdź też: ciekawostki o Australii

Dlaczego kangury liżą swoje przedramiona?

W ten sposób radzą sobie z upałem. Ponieważ mają gęstą sieć naczyń krwionośnych w pobliżu powierzchni skóry na przedramionach, kangury liżą je żeby obniżyć temperaturę ciała.

Allorodzicielstwo u kangurów Walabia-Bennetta

Od 2015 roku w polskiej literaturze kangur Walabia-Bennetta nazywany jest kangurem rdzawoszyim. U tego gatunku zaobserwowano, że samice opiekują się młodymi urodzonymi przez inne samice. Takie zachowanie ma swoją nazwę i jest to allorodzicielstwo.

Kangury mają doskonały słuch

Kangury mają duże uszy i doskonały słuch – potrafią także wykryć wibracje wynikające z ruchu innych kangurów czy drapieżników. Ponadto mogą obracać uszy we wszystkich kierunkach, aby wychwytywać dźwięki z otoczenia.

Artykuł Ciekawostki o kangurach pochodzi z serwisu Zalajkowane.pl.

fot. pixabay

Skąd pochodzi nazwa dinozaury?

Po raz pierwszy nazwą „dinozaur” posłużył się w 1842 roku Richard Owen, czyli brytyjski lekarz, który chciał wskazać potężne rozmiary tego gatunku. Ich nazwa pochodzi o greckich słów „deinos” i „sauros”, co znaczy „straszna jaszczurka”.

Kiedy żyły dinozaury?

Mówi się, że dinozaury wyginęły ponad 65 milionów lat temu, a więc kiedy one żyły? Otóż dinozaury zamieszkiwały naszą planetę w okresie zwanym mezozoikiem, który ze względu na występowanie tych zwierząt zwany był również erą gadów. Należy zauważyć, że mimo tego iż wyginęły bardzo dawno temu, to panowały na Ziemi przez bardzo długi okres – ponad 135 milionów lat.

Co jadły dinozaury?

Jeśli chodzi o pożywienie to dinozaury dzieliły się na dwie grupy: drapieżników i roślinożerców. Za jadłospisem roślinnym przepadały na przykład dinozaury z grupy teropodów, a do drapieżników należał na przykład tyranozaur. Po budowie ciała, kształcie zębów i kości można było określić w jaki sposób odżywiał się dany dinozaur. Jeśli osobnik miał ostre zęby i kończyny zakończone pazurami to należało wnioskować, że był drapieżnikiem. Z kolei jeśli miał mniejsze zęby i kończyny w kształcie kopyt wskazywało to na żywienie się pokarmem roślinnym.

Ile było gatunków dinozaurów?

Naukowcy badający ślady życiowej działalności prehistorycznych organizmów żywych to paleontolodzy. Dzięki ich działalności udało się sklasyfikować około tysiąc gatunków dinozaurów. O zaszeregowaniu dinozaura do danej grupy decyduje między innymi: kształt kośćca, zębów, a także formy zakończenia kończyn. Szacunkowa liczba dinozaurów żyjących w mezozoiku to od 1543 do 2468 gatunków.

Najdłuższy miał 27 metrów długości i nazywał się Diplodocus, a najkrótszy ważył mniej niż pies chihuahua i miał długość 10 cm. Jednak nie tylko paleontolodzy znajdują pozostałości po dinozaurach – w 2015 roku pewien 4-latek znalazł skamieniałe kości tego gada, które miały około 100 milionów lat.

Narodziny paleontologii

Jak doszło do rozwoju tak prężnie rozwiniętej po dziś dzień paleontologii? Skamieniałości dinozaurów obecnie znajduje się niemal na całym świecie, jednak pierwszą z nich, od której wszystko się zaczęło odkryto w 1822 roku. Dokonał tego Gideon Mantell, angielski paleontolog, który chciał dowiedzieć się skąd pochodzi dinozaur iguanodon. Od tego momentu światowa kolekcja skamieniałości znacznie się powiększyła, a nauka zwana paleontologią rośnie w sile do dzisiaj.

Czy dinozaury miały pióra?

Dinozaury zostają zwykle przedstawione jako dużych rozmiarów stwory, który ciało pokryte jest łuskami. Jednak wśród tych zwierząt występowały również gatunki upierzone. Ich pióra miały spektakularne długości i przeróżne kolory, gdyż dinozaury były spokrewnione ze współczesnymi ptakami. Do dziś opisano ponad 50 pierzastych dinozaurów, wśród których znajdziemy m.in. Awimim (Avimimus), Protarcheopteryks (Protarchaeopteryx), Rahonawis (Rahonavis), czy też Szuwuja (Shuvuuia).

Rozmnażanie pod znakiem zapytania

Naukowcy z różnych stron świata przez blisko 200 lat dochodzili do tego w jaki sposób rozmnażały się dinozaury. Jedno jest pewne – składały one jaja zawierające błony płodowe, a z nich wykluwały się młode dinozaury. Jako, że gady te spokrewnione są z obecnym ptakami, przez dłuższy czas uważano, że do zapłodnienia dochodzi u obu gatunków w podobny sposób.

Jak to możliwe, że tak potężne zwierzęta wysiadywały jaja i nie gniotły ich? Otóż mniejsze gatunki budowały gniazda małe, w których jaja układane były blisko siebie. Dinozaury o większych rozmiarach budując gniazdo układały swoje jaja na obwodzie pozostawiając przy tym wolny środek. To pozwalało na odpowiednie rozłożenie ciężaru ciała dinozaura na ziemi i okrycie jaj miękką tkanką i przednimi kończynami. Niektóre gatunki nie wysiadywały jaj, a zakopywały je w piasku. Jak długo dinozaury znajdowały się w jaju? W zależności od gatunku spędzały w nim od 3 do 6 miesięcy.

Gatunki dinozaurów

Obecnie znanych jest ponad 1000 gatunków dinozaurów, a każdemu nadana została odpowiednia nazwa. Najstarsze stworzenia były stosunkowo małe, miały długie ogony i krótkie, chwytne przednie łapy. Wyodrębniono dwie główne grupy dinozaurów:
• gadziomiednicowe – budowa miednicy podobna do jaszczurek
• ptasiomiednicowe – budowa miednicy zbliżona do ptaków.

Dinozaury gadziomiednicowe dzieliły się z kolei na dwie grupy:
• pierwsza z nich to drapieżnicy, którzy to poruszali się na dwóch łapach i żywili się mięsem, a których to przedstawicielem był na przykład olbrzymi tyranozar
• druga grupa wchodząca w skład ptasiomiednicowych to dinozaury roślinożerne. Miały one często długie szyje, które miały im ułatwić zdobywanie roślinnego pokarmu – liści, pędów, gałązek. Przedstawicielami ptasiomiednicowych były na przykład: iguanodonty, dinozaury pancerne, czy hadrozaury.

Zobacz też: top 10 najdziwniejsze dinozaury

Rekonstrukcja wyglądu dinozaurów

W jaki sposób ze znaleziska odtworzyć informacje o dinozaurach? Po pierwsze należy upewnić się, czy zebrano materiał w odpowiedni sposób. W skamielinach znajdujących się w skale mogą znajdować się również pozostałości po owadach, liściach, muszlach co również daje obraz z jakiej epoki może pochodzić znalezisko.

Kolejny etap to nanoszenie układu kości na mapę miejsca, w którym je znaleziono. Proces ten umożliwia ich złożenie podczas analizy w laboratorium. Po to, by kości były jak najlepiej zabezpieczone, owija się je w płótno workowe namoczone w gipsie. Po przywiezieniu na miejsce badań, gips jest zdejmowany, a kości czyszczone. Jeśli dinozaur jest gatunkiem już dobrze poznanym, tatki e kości łączy się metalowym drutem w całość i tak powstały szkielet oddaje się do muzeum.

Co jeśli znalezisko jest zupełnie nowe lub mało zbadane? Wówczas bada się każdą kość bardzo drobiazgowo, aby poznać specyfikę dinozaura. Jedyna informacja dotycząca dinozaurów, która nie została odkryta po dziś dzień to kolor ich skóry. Nie wiadomo, czy w rzeczywistości były brązowe, szare, czy też zielone – tak jak współczesne gady. A może upodabniały się kolorem do otoczenia? Na to nie znamy jednoznacznej odpowiedzi, można w tym temacie polegać jedynie na przypuszczeniach.

Dinozaury małe i duże

Największym dinozaurem, którego szkielet w komplecie przetrwał do dzisiaj to Giraffatitan. Został on znaleziony w Tanzanii na początku ubiegłego stulecia. To znalezisko dostępne jest w Muzeum Przyrodniczym Uniwersytetu w Berlinie. Gad ten miał 12 metrów wysokości i ważył około 60 ton.

Z kolei w stanie Wyoming w Ameryce Północnej znaleziono szkielet diplodoka. Miał on 27 metrów długości i można go oglądać w Muzeum Historii Naturalnej w Pittsburgu. Dla przykładu jeden słoń waży około 12 ton, a najwyższa żyrafa ma 7 metrów wysokości.

Paleontolodzy w czasie swojej pracy natrafili również na mniejsze okazy. Tak o to odkryto anchiornisa, który ważył zaledwie 110 g i miał około 30 cm długości. W 2018 roku w Korei Południowej odkryto zaś ślady dinozaura, który był wielkości wróbla.

Nowotwory

Podczas badania skamieniałości tyranozaura w jego kręgach znaleziono zmiany nowotworowe. Wykryty dwa rodzaje łagodnych guzów: naczyniaka i kostniaka. Nowo przeprowadzone badania wykazują, że na nowotwory chorowały również: brachylofozaury, baktrozaury, gilmoreozaury i edmontozaury.

Trzy najbardziej znane dinozaury

Trójka, która zaraz zostanie przedstawiona najczęściej pojawia się na ilustracjach, modelach, czy plakatach przedstawiających dinozaury, a w jej skład wchodzą: Tyranozaur, Diplodok i Triceratopos.

• Tyranozaur miał wielką głowę, krótką ale masywną szyję, krótkie przednie kończyny z dwoma palcami i muskularne tylne kończony, których stopy posiadały długie pazury. Tyranozaur mógł osiągać nawet 12 metrów długości i 6 metrów wysokości, przy wadze zbliżonej do 6,5 tony. Jego skórę pokrywały okrągłe łuski. Tyranozaury żywiły się mięsem, ale nie pogardziły również padliną – podobno w ciągu dnia mogły zjeść nawet do 200 kg mięsa.

• Diplodoki to z kolei dinozaury roślinożerne. Ich cechą charakterystyczną była długa szyja i ogon przypominający bicz. Głowę miały małą, a przy tym nieproporcjonalnie długie zęby, które umożliwiały im zrywanie liści z drzew. Według przeprowadzonych badań mogły mieć nawet 27 metrów długości z czego około 7 metrów zajmowała sama szyja, a przy tym ważyć nawet do 20 ton. Ich kończyny przypominały nogi słonia. Z uwagi na swoje rozmiary nie zawsze były w stanie wejść do lasu, dlatego długa szyja umożliwiała im szukanie pokarmu na czubkach drzew ze skraju lasu. Ogon zakończony jak bicz, a także wielkie pazury na przednich kończynach służyły diplodokom do obrony.

• Triceratops to dinozaur, który również był roślinożerny. Posiadł bezzębny dziób, który umożliwiał mu spożywanie roślinnego pokarmu. Mógł mieć nawet 9 metrów długości, 3 metry wysokości i ważyć nawet 12 ton. Sama jego głowa zajmowała nawet 2 metry z całej długości. Z tyłu jego czaszki umiejscowiony był pancerny kołnierz, a na głowie widniały trzy rogi – jeden na pysku i dwa nad oczami. Rogi oraz pancerz oprócz funkcji obronnych przydawały się również w czasie godów.

Stegozaury o małym mózgu

Stegozaury to dinozaury o niskim stosunku masy mózgu do reszty ciała. Ich mózg osiągał zaledwie od 85 do 100 gramów wagi, a wielkością przypominał dwa orzechy włoskie. Z kolei masa ciała tego dinozaura wynosiła około 5 ton, czyli więcej niż przeciętny samochód poruszający się po naszych drogach. Stegozaury w wyniku posiadania małego mózgu miały ograniczoną ruchliwość i były dość ociężałe.

Stegozaur miał około 9 m długości i 4 m wysokości. Na zdjęciu model stegozaura z Bałtowskiego Parku Jurajskiego // fot. Jakub Hałun

Dromicejomim szybki niczym lew

Osiąganie prędkości nawet do 80 km/h to cecha charakterystyczna kolejnej grupy dinozaurów – Dromicejomimów. Nazwa ta oznacza „udający emu” i tak też jest, gdyż pod różnymi względami zwierzę to przypominało znane po dziś dzień nieloty. Dromicejomimy to dinozaury raczej sporych rozmiarów. Ich waga przekraczała zazwyczaj 100 kg, miały 3,5 metra długości i nawet 2 metry wysokości. Mózgi przedstawicieli tej grupy gadów były już dostosowane do ich wielkości, dlatego też były znacznie sprawniejsze od ich poprzedników. Dzięki temu mogły również rozwijać takie zawrotne prędkości i zyskać miano najszybszych wśród dinozaurów.

Brachiozaur olbrzym

Brachiozaury wyróżniały się wśród innych dinozaurów swoim rozmiarem. Ich ciała osiągały nawet 25 m długości i 13 metrów wysokości. Do tego dochodziła potężna masa ciała – nawet do 80 ton – to tyle ile ważyłoby na przykład 17 dużych słoni. Ponadto sama kość udowa tego gada ważyła średnio 100 kg i miała nawet 2 m długości, czyli więcej niż przeciętny człowiek. To było naprawdę monumentalne i odstraszające zwierzę.

fot. museumfuernaturkunde.berlin

Trudna nazwa – Mikropachycefalozaur

Najtrudniejszą do wymówienia nazwą obdarzono dinozaury z rodziny mikropachycefalozaurów. Żyły one w okresie późnej kredy, czyli około 83 miliony lat temu na terenach dzisiejszej Azji. Ich ciała miały długość 70 cm i wysokość 30 cm, zaś waga to około 15 kilogramów. Gatunek ten odkryty został w 1978 roku przez Donga Zhiminga.

Tyranozaury – gady o wielkich zębiskach

Wspomniane już wcześniej Tyranozaury to gady, które budziły strach nie tylko w „Parku Jurajskim”. Ich charakterystyczną cechą były wielkie i silne zęby. W pysku było ich nawet 60, a jeden miał długość od 20 do 30 centymetrów. Jeśli żyłyby do dzisiaj to stanowiłyby nie lada zagrożenie dla człowieka.

Szkielet tyranozaura znajdujący się w Burpee Museum of Natural History (USA) // fot. Zissoudisctrucker via wikipedia, CC BY-SA 4.0, Link

Pterodaktyle umiały latać

Latające dinozaury? Właśnie taką umiejętnością posługiwały się pterodaktyle. Dinozaury te umiały latać od urodzenia, a umiejętność ta chroniła je przed atakiem ze strony drapieżników w młodzieńczych latach. Ich skrzydła osiągały bardzo dużą rozpiętość, znacznie większą niż obserwuje się u współczesnych ptaków.

Nigerzaur miał 500 zębów!

Żyjący w środku okresu kredowego, około 115–105 milionów lat temu Nigerzaur opisany został po raz pierwszy dopiero w 1976 roku. Niespełna 22 lata później po odnalezieniu bardziej kompletnych szczątków nadano mu nazwę. Ten ogromny (9 metrów długości) dinozaur cechował się krótką, szyją, wagą zbliżoną do współczesnego słonia (około 4 tony) oraz pyskiem, w którym znajdowało się ponad 500 zębów! Co ciekawe jego zęby zastępowane były co około 14 dni. Nigerzaur żywił się paprotnikami, skrzypami oraz roślinami okrytonasiennymi.

Model głowy z Australian Museum w Sydney // fot. Matt Martyniuk via wikipedia, CC BY-SA 4.0, Link

Park Jurajski

Pierwszy film, który przychodzi każdemu na myśl w związku z tematyką dinozaurów to oczywiście Park Jurajski. Powstał on w 1993 roku, a jego reżyserem był Steven Spielberg. Po sukcesie pierwszej części filmu powstał kolejny – w 1997 stworzono Zaginiony Świat. Przyszedł rok 2011, a z nim Park Jurajski III w reżyserii Joego Johnstona. Z kolei w 2015 roku na ekranach kin pojawił się Jurassic World w reżyserii Colina Trevorrowa. Cała seria filmów, niezależnie od części przyciąga przed ekrany zarówno młodszych, jak i starszych widzów.

Dlaczego dinozaury wyginęły?

Wyginięciu dinozaurów towarzyszy wiele teorii, które miałyby wyjaśnić to zjawisko. Przypomnijmy, że miało to miejsce około sześćdziesiąt pięć milionów lat temu. Niektórzy naukowcy twierdzą, że zwierzęta te wyginęły ponieważ dopadła je jakaś epidemia, inni mają swoją teorię jakoby zwierzęta te miały ustąpić miejsce ssakom. Następna z teorii wyginięcia mówi, że wyczerpał się potencjał biologiczny dinozaurów – rozwijały się szybko i w krótkim czasie opanowały całą Ziemię.

Kolejne znane obecnie powody końca ery dinozaurów opierają się na erupcji wulkanów – wyrzucały one do atmosfery dwutlenek węgla, co spowodowało powstanie efektu cieplarnianego. Idąc w myśl tej teorii – dinozaurom miało się na Ziemi zrobić zbyt ciepło, by mogły dalej żyć.

Kolejna teoria mówi o pojawieniu się nowych roślin – w miejsce delikatnych i miękkich trwa pojawiać zaczęły się twarde drzewa i krzewy. Dinozaury nie były przystosowane do trawienia takiego pokarmu, dlatego też część stała się nagle drapieżnikami. W wyniku tych zmian prawdziwym drapieżnikom zaczęło brakować pożywienia. Do takiego pożywienia przystosowane były natomiast ssaki. To one zaczęły rozmnażać się w sprzyjających warunkach coraz liczniej, aż w końcu było ich więcej niż dinozaurów. Ssaki potrafiły również zjadać dinozaurom jaja, co również przyczyniło się do skurczenia liczby przedstawicieli tego gatunku.

Do teorii natury biologiczno-przyrodniczej po pewnym czasie dołożono również teorię opierającą się na katastrofie kosmicznej, która miała sprawić, że dinozaury wyginęły. W Ziemię maiła uderzyć kometa, która sprowadziła na dinozaury katastrofę. Faktem jest, że w epoce, w której doszło do wymarcia dinozaurów, w pobliżu Półwyspu Jukatan spadł olbrzymi meteoryt. Jego średnica wynosiła 10 km, a od jego uderzenia Ziemia kilkukrotnie się trzęsła. Pojawienie się tego meteorytu pociągnęło za sobą kolejne konsekwencje. Na oceanach zaczęły pojawiać się potężne burze, a słońce nie docierało już do powierzchni ziemi w takim samym stopniu. Nastąpiło również załamanie pogody – momentami było nawet biało od śniegu. W konsekwencji wymarły delikatne rośliny będące pokarmem dla wielu dinozaurów, co miało doprowadzić do ostatecznej klęski tych gadów.

Z koeli pewni amerykańscy naukowcy winą za wyginięcie dinozaurów obarczają.. komary. W wyniku zbadania zakonserwowanego w bursztynie komara pochodzącego z ery dinozaurów, zaobserwowano ślady malarii. To właśnie ta choroba, za której rozprzestrzenianiem stoją obecnie komary, mogła sprawić, że dinozaurów nie ma już wśród człowieka.

Artykuł Ciekawostki o dinozaurach pochodzi z serwisu Zalajkowane.pl.

fot. pixabay

Jeże w Polsce

Na świecie występuje 15 różnych gatunków jeży. W Polsce możemy spotkać dwa gatunki – pierwszym z nich jest jeż wschodni (Erinaceus concolor) występujący niemal w całym kraju. Drugim jest jeż Europejski lub zachodni (E.europaeus) którego można spotkać jedynie w zachodniej części Polski.

Jak duże są jeże?

Jeże to zwierzęta stosunkowo małe – długość ich tułowia i głowy to 20-30 cm, a ich waga waha się od 526 do 1400 g. Zwierzęta te są największymi spośród owadożernych ssaków. Ich znakiem rozpoznawczym są kolce, które mają długość około 3 cm i są nimi specjalnie w tym celu przekształcone włosy, które to zmieniły swą funkcję z ochronnej na obronną. Każdy pojedynczy kolec zbudowany jest z keratyny, a mimo to jest on elastyczny i głęboko osadzony w skórze. Po ukłuciu bardzo trudno jest je wyciągnąć ze skóry, jednak pocieszające jest to, że nie zawierają one jadu. Jeże mają tak silne mięśnie, że w momencie zagrożenia w jednej chwili zmieniają się w kulkę. Co ciekawe już nowo narodzony jeż ma na swoim ciele około 100 kolców, zaś dorosły osobnik około 7000.

Wyostrzone zmysły

Jeże najbardziej bezpieczne czują się będąc w pobliżu swoje kryjówki. W związku z tym najczęściej poruszają się około 200-300 metrów od swojego siedliska. W rozpoznawaniu terenu, pożywienia oraz zagrożenia idealnie sprawdza się nich zmysł węchu. Ponadto jeże mają świetnie wyostrzony słuch i szybkość uczenia się nowych zachowań i nawyków. Na co dzień nie lubią wody, jednak w momencie zagrożenia stają się bardzo dobrymi pływakami. Terenowe przeszkody również nie są dla nich przeszkodą, gdyż potrafią się wspinać. Wysoko rozwinięty zmysł smaku sprawił, że jeże stały się zwierzętami dość wybrednymi pod względem smaku pożywienia. Kiedy zjedzą coś co im nie smakuje wówczas opluwają kolce biała pianą ze śliny.

Czy jeże noszą jabłka na kolcach?

Z pewnością spotkaliście się z rysunkiem przedstawiającym jeża niosącego jabłko na swoich kolcach. Po raz pierwszy zwierzęta te przedstawił w ten sposób Pliniusz Starszy w dziele „Historia naturalna”, twierdząc, jakoby jeże miały w ten sposób zbierać zapasy na zimę. Obraz jeża niosącego jabłko nabite na kolce nie ma nic wspólnego z rzeczywistością, gdyż jeże są zwierzętami owadożernymi.

Co jedzą jeże?

Co więc stanowi ich pożywienie? Jeże nie pogardzą owadami, dżdżownicami, pękniętymi jajami ptaków, żabą, jaszczurką, a nawet wężem. Latem owszem potrafią dla wzbogacenia swojej diety zjeść jakieś przejrzałe owoce znajdujące się pod drzewem, jednak nie jest to podstawą ich menu. Jeże jeśli już się przemieszczają to właśnie po to, by znaleźć pokarm. Podczas swoich nocnych wędrówek, na krótkich nóżkach potrafią przejść nawet 2 km. Zwierzęta te można bardzo często spotkać przy śmietnikach. Sieć MC Donald’s w 2016 r . ze względu na jeże zmieniła swego czasu pojemniki po lodach. Zwierzęta te wylizując znajdujące się w opakowaniach resztki lodów bardzo często blokowała w nich swoją głowę. Jeśli już spotkamy jeża na swoim terenie należy pamiętać, aby do picia podać mu wodę, a nie mleko. Dorosłe jeże nie mają enzymu, który trawi mleko co stanowi dla nich ogromne zagrożenie.

Po co jeżom kolce?

Jeże znane są z nocnego trybu życia, a po to by sprostać zagrożeniom czyhającym na nie w ciągu dnia wykształciły sobie specjalny mechanizm obronny. W momencie zagrożenia nie tylko zwijają się one w kulkę tak, że całe otoczone są kolcami, ale również zaczynają się trząść po to, by kolce mogły ugodzić drapieżnika. Kto jest największym wrogiem jeża? To psy, lisy i borsuki w szczególności upodobały sobie jeże jako swój cel. Sowy puchacze również znajdują na swej drodze jeża potrafią zostawić z niego jedynie kolczastą zbroję.

Jeż w ogrodzie

Jeż w ogrodzie to bardzo miły gość, który pozbędzie się ślimaków, dżdżownic, gryzoni, szarańczy i innych nieprzyjemnych szkodników, bo są one podstawą ich wyżywienia. Dawniej wierzono, że jeż mieszkający w pobliżu domu przynosi szczęście domownikom.

Czy jeża można hodować w domu?

W Polsce legalnie można posiadać wyłącznie jeże hodowlane (zazwyczaj są to afrykańskie jeże pigmejskie, ale zdarzają się także inne gatunki). Jeśli podczas spaceru zobaczysz jeża nie możesz go tak po prostu zabrać do domu, gdyż są one pod ochroną. Jeże hodowlane na popularnych portalach aukcyjnych kosztują około 200-500 zł.

Dokąd tupta nocą jeż?

Główną domeną jeży są nocne wędrówki. Zwierzęta te potrafią jednej nocy przebyć nawet 2 kilometry. Główny powód nocnych eskapad jeży jest dość prozaiczny – w ciągu dnia, jeże śpią, ukryte pod stertą liści, nocą zaś szukają pożywienia. Podczas jednej takiej nocnej wędrówki jeże mogą zjeść nawet 250 g owadów!

Międzynarodowy Dzień Jeża

Każdy ma w ciągu roku swoje święto. Tak jest również z jeżami, które obchodzą swoje święto 10 listopada, kiedy to przypada właśnie Dzień Jeża. Święto to ma na celu między innymi zwrócenie uwagi na obecność w naszym środowisku tych małych stworzeń, a także sygnalizowanie jak dużo ich ginie przez nieuwagę człowieka, a zwłaszcza kierowców.

Odgłosy jeża

Charakterystycznym dźwiękiem wydawanym przez jeże jest parskanie lub fukanie często połączone z nagłym wstrząsem całego ciała. W warunkach naturalnych ma to odstraszyć drapieżnika, a dźwięk ten można usłyszeć zarówno gdy jeż jest w normalnej pozycji jak i zwinięty w kulkę. W sytuacji silnego bólu jeż może głośno pisnąć (dźwięk ten podobny jest do krzyku), natomiast podczas zalotów wydaje dźwięk podobny do cmoknięcia. Młode jeże komunikując się z matką wydają odgłos podobny do świergotu. Ponadto jeże wydają mnóstwo innych dźwięków, których nasz słuch nie jest w stanie zarejestrować.

Dawne czasy

Dawno, dawno temu krew jeża i części jego ciała stosowano do produkcji leków. W starożytnym Rzymie z kolei hodowano je na mięso, zaś ich igły wykorzystywano jako wrzeciono. Nawet w książce kucharskiej The London Art of Cookery z 1783 roku szef kuchni John Farley zamieścił przepis na danie z jeży przygotowane z migdałami.

Pory roku, a życie jeża

Jesień to taki czas w życiu jeży, w którym przygotowują się one do zimy poprzez intensywne żerowanie. Podwajają one wówczas swoją wagę, a kiedy temperatura otoczenia spada poniżej 10 stopni C procesy fizjologiczne zachodzące w ich ciele zwalniają tempo. Zwierzęta te stają się wówczas otępiałe, ich serce pracuje znacznie wolniej, zmniejsza się również ilość oddechów, zwalnia przemiana materii, a temperatura ich ciała spada z 36 do 6 stopni C. Jesień to również najwyższa pora na znalezienie kryjówki na zimę – do wyboru mają nory wykopane pod korzeniami drzew, kopce usypane z liści lub sterty gałęzi.

Zima mija jeżom pod znakiem spania – jeże zapadają wówczas w stan zwany hibernacją, czyli coś pomiędzy życiem, a śmiercią. Wszystkie procesy w ich organizmie zwalniają i ukierunkowują się jedynie na podtrzymanie niezbędnych funkcji życiowych.

Kiedy nastaje wiosna jeże budzą się do życia i zaczyna się dla nich okres intensywnego poszukiwania pokarmu. Budzą się wtedy, gdy temperatura wynosi około 15 stopni C. Biorąc pod uwagę zmiany klimatyczne, bywa tak, że zimą temperatura jest na tyle wysoka, że zmylony jeż wybudza się ze swojego zimowego snu. Jest to bardzo niebezpieczny czas dla wybudzonego jeża, gdyż traci on wówczas swoje zapasy energetyczne i mogą one być niewystarczające na przetrwanie przetrwanie przedłużającej się wówczas zimy.

Jeże, które obudziły się w porę muszą szybko uzupełnić tkankę tłuszczową, którą utraciły w czasie zimy. Wiosna to także czas łączenia się w pary i godów. Samce walczą wówczas o samice i są przy tym nadzwyczaj agresywne. Jeśli samica wybierze już właściwego kandydata, jeż – samiec musi wtedy wykonać wokół niej specjalny „taniec”. Ciąża u samicy trwa dość krótko – 2 miesiące, a rodzi się z niej od 2 do 10 małych jeżyków. Samice wychowują młode same. Młode w momencie przyjścia na świat nie mają zębów, są ślepe i głuche. Po upływie około 45 dni od dnia narodzin młode jeże stają się samodzielne i zaczynają wieść życie z dala od matki.

Współczesne zagrożenia

Wraz z rozwojem cywilizacji wzrosła liczba zagrożeń czyhających na jeże. Bardzo duża część tych zwierząt ginie na drogach, wieczorem gdy wychodzą na żer. Wypalanie traw, liści i stosów gałęzi to kolejna przyczyna masowego spadku liczby jeży zwłaszcza jesienią i wiosną. Jeże bardzo lubią tego typu kryjówki, a zwinięte w kłębek pozostają niezauważone.

Artykuł 14 ciekawostek o jeżach pochodzi z serwisu Zalajkowane.pl.

fot. stock.adobe.com

Karma wysokiej jakości

Posiłki, którymi karmiony jest pupil, mają wpływ na wiele sfer jego życia, w tym przede wszystkim na zdrowie. Karmy nie wolno wybierać na chybił trafił. Należy wnikliwie czytać składy, by móc wyselekcjonować pożywienie, które zaspokoi potrzeby danego psa. Najlepiej już na początku zdecydować się na jeden rodzaj żywienia: karmę suchą, mokrą lub BARF, i konsekwentnie trzymać się tej decyzji, o ile pokarm służy pupilowi. Dobrym rozwiązaniem może być też catering dla psa, czyli gotowane posiłki skomponowane w zgodzie z wymaganiami zwierzaka.

Stałe pory karmienia

Psy lubią rutynę i szybko przyzwyczajają się do reguł panujących w domu. W miarę możliwości należy zapewniać im stałe pory spacerów, a tym bardziej – posiłków. Nie można jednego dnia karmić psa w południe, a drugiego – rano i wieczorem. Nieregularne pory karmienia mogą negatywnie odbić się zarówno na psychice, jak i zdrowiu czworonoga. Wspólnie ze wszystkimi domownikami ustalcie zatem konkretne godziny, w których pies będzie otrzymywał posiłki – warto dostosować je do godzin pracy lub zajęć szkolnych poszczególnych członków rodziny.

Odpowiednia objętość posiłków

Kolejną z ważnych kwestii jest objętość psich posiłków. W żadnym wypadku nie powinno się sypać czy nakładać karmy do miski „na oko”. Nie należy też uzupełniać pokarmu w miarę jedzenia ani zapewniać psu nieprzerwanego dostępu do miski. Gdy wybierzecie już konkretną karmę, zapoznajcie się z zaleceniami producenta. Powinny być one wyszczególnione w tabeli na opakowaniu – ilość jedzenia ustala się w oparciu o aktualną wagę psa. Jeśli sugerowane przez producenta dawkowanie służy psu, należy trzymać się tabeli. Pamiętaj, że dawka podana na opakowaniu to objętość jedzenia na cały dzień. Jeśli zamierzasz karmić psa częściej – podziel ją na stosowną liczbę porcji.

Miski na karmę oraz świeżą wodę

Następna sprawa to miski – nie bez powodu używamy tu liczby mnogiej – mają być dwie, a nie jedna. Pierwsza miska przeznaczona jest na pokarm, a pies dostaje ją wyłącznie w porach karmienia. W drugiej misce musi znaleźć się świeża woda, do której zwierzę ma mieć dostęp przez całą dobę. Rozmiar misek należy oczywiście dostosować do wielkości psa – ta na wodę może być nieco większa, szczególnie jeśli pupil będzie zostawał sam w domu.

Lokalizacja misek

Poza przygotowaniem osobnych misek na żywność i świeżą wodę należy wybrać też ustronne miejsce na ich lokalizację. Pies w czasie posiłków musi mieć zapewniony spokój – misek nie należy zatem ustawiać w przejściu ani w miejscu, gdzie ktoś z domowników mógłby je niechcący kopnąć czy przewrócić. Wspólnie wybierzcie spokojny kąt i nie zmieniajcie lokalizacji misek, chyba że pies jej nie zaakceptuje.

Artykuł Zanim pies pojawi się w domu – o czym trzeba pamiętać w kwestii żywienia? pochodzi z serwisu Zalajkowane.pl.