Nowe!

Żelazko, lodówka i inne – jak wynaleziono rzeczy, których używamy codziennie

2 / 3

Kto wynalazł biustonosz?

Większość kobiet nie wyobraża sobie dziś kompletnego ubioru bez biustonosza. Kobiety uprawiające sport stosowały pierwsze biustonosze już w starożytnej Grecji. Były to podtrzymujące piersi opaski zwane apodesmos (noszone pod ubraniem) oraz strophion (noszone na ubraniu).

Pochodząca z Francji Herminie Cadolle opracowała dwuczęściową bieliznę (le bien-être) w 1889 roku. Dolna część była gorsetem, a wyższa podtrzymywała piersi za pomocą pasków naramiennych. 16 lat później (1905 rok) górna część była już sprzedawana oddzielnie jako „podtrzymywacz piersi” (fr. soutien-gorge). Firma założona przez Cadolle istnieje do tej pory.

W 1910 roku Mary Phelps Jacob opatentowała pierwszy odpowiednik biustonosza, który swym wyglądem był podobny do dzisiejszych. Rewolucyjną konstrukcją był biustonosz zaprojektowany w 1943 przez Howarda Hughesa specjalnie dla Jane Russell do filmu „The Outlaw”. Specjalnie wzmocnione miseczki podnosiły i rozdzielały piersi, a sam biustonosz stał się wzorem dla wielu współczesnych modeli.

Biustonosz, który używano w okolicach 1880 roku

Biustonosz, który używano w okolicach 1880 roku (fot: dailymail.co.uk)



Kto wynalazł stringi?

Majtki w formie rzemyka lub paseczka po raz pierwszy pojawiły się na wystawie World’s Fair – świat jutra w 1939 roku. Ich projekt powstał z myślą o egzotycznych tancerkach, którym ówczesny burmistrz Nowego Jorku Fiorello LaGuardia zabronił…. tańczyć w nocnych klubach nago.

Kilkadziesiąt lat później, bo na początku lat 70. kreator mody Rudi Gernreich sięgął po pomysł sprzed lat i stworzył seksowną bieliznę, którą wręczył swojej przyjaciółce w prezencie ślubnym. W 1977 roku Rudi po raz kolejny powraca z projektem stringów, tym razem sprzedając je jako kostium kąpielowy pod nazwą Thong bikini. Jego produkt pokochały przede wszystkim Brazylijki, które w latach 80. bezwstydnie prezentowały swoje pośladki na plażach.

Kto wynalazł croissanty?

Według oficjalnych źródeł pierwszy przepis na wspaniałe chrupiące rogaliki z ciasta francuskiego pochodzi z 1839 roku, a jego autorem był August Zang – właściciel wiedeńskiej piekarni przy rue de Richelieu w Paryżu.

Według niektórych przekazów, wynalazcą croissantów miał być polski szlachic, szpieg i dyplomata Jerzy Franciszek Kulczycki. Kulczycki, który brał udział w obronie Wiednia w 1683 roku był właścicielem kawiarni “Zur blauen Flasche”. Po zwycięstwie pod Wiedniem miał on namówić Petera Wendela (właściciela piekarni, która znajdowała się pobliżu jego kawiarni), by ten zaczął wypiekać bułeczki w kształcie półksiężyca – w ten sposób chciał uczcić zwycięstwo nad tureckimi wojskami.

Batonik i przypadek, czyli kto wymyślił kuchenkę mikrofalową?

Dacie wiarę, że pierwsza mikrofalówka która trafiła do sprzedaży ważyła 340 kilogramów, miała 150 cm wysokości i kosztowała 5000 dolarów. Zasada działania kuchenki mikrofalowej została odkryta zupełnie przypadkiem przez Percy’ego LeBarona Spencera w 1945 roku. Spencer od 1941 roku pracował w firmie Raytheon produkującej magnetrony (rodzaj lampy mikrofalowej, część radaru). Pewnego dnia stojąc na przeciwko magnetronu zauważył on, że batonik, który znajdował się w jego kieszeni, stopił się – i chociaż naukowcy eksperymentujący wcześniej z magnetronami wiedzieli, że poza promieniowaniem mikrofalowym generują one również ciepło, to jednak Spencer jako pierwszy odkrył, że promieniowanie mikrofalowe może być używane do podgrzewania jedzenia.

kto wymyślił mikrofalówkę

Radarange – pierwsza komercyjnie dostępna kuchenka mikrofalowa wyprodukowana w firmie Raytheon w 1947 (fot: Pinterest.com)



Pierwszy bankomat

Kwestia określenia twórcy pierwszego bankomatu budzi pewne wątpliwości. Najpierw w 1939 roku amerykański wynalazca Luther G. Sumjan zaprojektował urządzenie, które zbudował 21 lat później dla City Bank of New York (obecnie Citibank). Jego „Bankograph” oddano do użytku w 1960 roku – podział on zaledwie pół roku, gdyż najczęściej używali go do składania depozytów gracze wygrywający w kasynach i prostytutki, obawiający się identyfikacji.

Niezależnie od Amerykanina bankomat wynalazł również John Shepherd-Barron, który w wywiadzie po latach powiedział, że pomysł stworzenia bankomatu podsunęła mu maszyna wydająca gumę do żucia. Shepherd-Barron poprosił szefa Barclays Bank, by ten dał mu 90 sekund na prezentację swojego urządzenia. Po upływie półtorej minuty miał on powiedzieć „Jeśli potrafi pan zrobić urządzenie, o jakim pan mówi, kupię je natychmiast”. W ten sposób 27 czerwca 1967 roku pierwsze urządzenie pojawiło się w oddziale Barclays Bank w Londynie.

Pierwsze bankomaty wydawały gotówkę na podstawie specjalnych papierowych kart, które można było kupić w oddziale banku. Po przeprowadzeniu transakcji papierowa karta była zatrzymywana. John Shepherd-Barron nie opatentował swojego wynalazku, więc bankomaty zaczęły pojawiać się w innych bankach i krajach. W końcówce lat 60. XX w. na świecie było już 781 bankomatów, z czego 595 w Wielkiej Brytanii.

Pod koniec lat 60. pojawiły się również pierwsze bankomaty, które wykorzystywały karty z paskiem magnetycznym. Na pomysł stworzenia “automatycznego kasjera” wpadł Don Wetzel w 1968 roku, który miał sporo wolnego czasu stojąc w kolejce do kasy w banku. Prototyp powstał w 1969 roku, a swój wynalazek Wetzel opatentował w 1973.

W Polsce pierwszy bankomat pojawił się w 1987 roku – znajdował się on w III oddziale Banku Polska Kasa Opieki SA (dziś Bank Pekao) przy ulicy Tadeusza Czackiego w Warszawie. Pod koniec 2011 roku w Polsce było ponad 17 tysięcy bankomatów!

kto wymyślił bankomat

fot: linkedin.com



Jak wynaleziono długopis?

W 1938 roku węgierski artysta i dziennikarz László Bíró wynalazł długopis. Biró zauważył, że farba, która wykorzystywana była wówczas do drukowania gazet szybko wysycha w przeciwieństwie do atramentu używanego w piórze, który rozmazywał się na kartce.

Po wybuchu II wojny światowej Bíró wraz ze swoim bratem uciekł do Argentyny, gdzie wspólnie udoskonalili wynalazek. Produkcja długopisów rozpoczęła się już w czasie wojny, a korzystali z nich między innymi alianccy piloci – okazało się bowiem, że długopisem można pisać bez względu na zmiany ciśnienia atmosferycznego.

Od nazwiska wynalazcy pochodzi również alternatywne określenie długopisu w angielszczyźnie brytyjskiej: nie tylko pen, ale potocznie także biro. W 1950 patent na produkcje długopisów kupił Marcel Bich, a długopisy stały się głównym produktem przedsiębiorstwa Bic.

Reklama długopisu (nazywanego birome) w gazecie argentyńskiej „Leoplán”, 1945

Reklama długopisu (nazywanego birome) w gazecie argentyńskiej „Leoplán”, 1945 (fot: wikipedia.org)



One Comment

Skomentuj